Zaman serisi analizlerinde sıklıkla karşılaşılan ikinci aşama, incelenen değişkenler arasında uzun dönem ilişkinin varlığının sorgulandığı eşbütünleşim sınamalarıdır. Tek başlarına durağan olmayan serilerin belirli bir bütünleşim seviyesinde lineer birleşimlerinin durağan olması, eşbütünleşim olarak adlandırılır ve eşbütünleşim testleri, aynı dereceden durağan iki zaman serisinin uzun dönemde birlikte hareket edip etmediğini sorgular. Bu tez çalışmasında da eşbütünleşimin varlığını sorgulamak için iki farklı test olan, Engle-Granger ile Johansen Eşbütünleşim testleri uygulanmıştır.

Tek başlarına durağan olmayan değişkenlerin; belirli bir bütünleşim seviyesinde doğrusal birleşimlerinin durağan olması eşbütünleşim olarak adlandırılmaktadır. Bu değişkenlerin hepsinin birden aynı derecede bütünleşik olması şartıyla, eşbütünleşim analizi sayesinde söz konusu değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkilerden bahsetmek mümkün olmaktadır.

Farklarını alarak durağanlaştırdığımız serilerde uzun dönem bilgisi kaybı olup; değişkenler arasında ancak kısa dönemde gözlenebilecek ilişkiler, bu yöntemin kullanılmasıyla birlikte uzun dönemde de elde edilebilmektedir. Değişkenlerin kısa dönemde kendilerini etkileyen şoklardan ziyade; herbirini ortak biçimde ifade edebilen olasılıklı eğilimleri olmuş olacaktır. Bu şekilde uzun dönemde değişkenler arasındaki ilişki ve uzun dönem katsayıları sayesinde dinamik bir denge haline ulaşılacaktır. Eğer eşbütünleşim yoksa, uzun dönem dengesi de yok denebilir.

Eşbütünleşimin sınanmasında Engle-Granger ve Johansen testleri ve ARDL modelleri sıklıkla uygulanmaktadır.

TOP